Maak hoge verwachtingen concreet.
Hoge verwachtingen zijn geen toverspreuk. Pak lage verwachtingen bij de bron aan en verdeel leerkansen eerlijk met concrete didactische methoden.
Warm-strikt: maar hoe dan?
Maak strikte taalregels en geef meertalig onderwijs.
Maak duidelijke afspraken over welke taal wanneer wordt gebruikt. Benut thuistalen bij het leren: dat kan ook zonder dat leraren zelf 88 talen kennen.
Bouw vanaf de inschrijving een coalitie met ouders.
Bespreek wat school en ouders van elkaar mogen verwachten. Maak contact begrijpelijk en bereikbaar, ook wanneer taal, werktijden of digitale drempels dat bemoeilijken.
Leer het gedrag aan dat je verwacht.
Goed gedrag vraagt meer dan klasmanagement. Schoolbrede routines worden beter gevolgd als leraren gezag opbouwen. Leer gewenst gedrag aan en volg het op. Sancties zijn soms nodig, maar moeten rechtvaardig en herstelgericht zijn.
Behandel ongelijkheid als leerstof.
Leer leerlingen hoe ongelijkheid ontstaat en hoe ze die herkennen. Onderzoek samen wat ze eraan kunnen doen, zodat inzicht niet uitmondt in machteloosheid.
Toets technologie vóór je ze invoert.
Onderzoek met de digitaliseringstoets welke leerdrempels technologie kan verlagen. Weeg die kansen af tegen risico's zoals afleiding, overvraging en verlies van contact.
Gebruik de leefwereld als opstap, niet als plafond.
Sluit aan bij de kennis en ervaringen van leerlingen, verbreed hun perspectief en verbind dit met schooltaal en vakbegrippen. Houd de leerdoelen ambitieus.
Maak huiswerk minder afhankelijk van hulp thuis.
Geef huiswerk dat leerlingen na voldoende instructie zelfstandig kunnen maken. Organiseer toegankelijke begeleiding wanneer extra oefening nodig is.
Ga aan de slag met 64 concrete acties.
Ontdek in De Warm-Strikte School hoe je deze adviezen uitwerkt als leraar, schoolteam, beleidsmaker of ouder.
Andere schoolklimaten
Strikt
Koud
Warm
Laks
Autoritair
Regels en grenzen zijn duidelijk, maar de relaties blijven afstandelijk of uitsluitend. Leerlingen ervaren veel controle en weinig erkenning, vertrouwen of inspraak.
Voorbeelden
- Leerlingen gehoorzamen vooral zolang er toezicht of dreiging met straf is
- Bij wangedrag volgt schorsing of uitsluiting, met weinig aandacht voor herstel en terugkeer
- Thuistalen zijn verboden, ook op de speelplaats
- Een leerling wordt voor de hele klas berispt: ‘Hier spreken we Nederlands!’
- Hoofddoeken, andere religieuze tekens of gebed worden algemeen verboden
- AI wordt principieel geweerd, ook wanneer die extra uitleg of oefenkansen kan bieden
Over de auteur
Prof. dr. Orhan Agirdag
Prof. dr. Orhan Agirdag is hoogleraar en academische verantwoordelijke voor internationalisering van de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen aan de KU Leuven, ERC-laureaat en gastprofessor aan Academica UoAS. Eerder was hij Fulbright Fellow aan UCLA, kroonlid van de Onderwijsraad, en lid van De Jonge Academie.
Het onderzoekscentrum van prof. Agirdag richt zich op thema's zoals kansengelijkheid, meertaligheid en AI-technologie. Hij heeft meer dan 150 publicaties op zijn naam, die samen meer dan 6000 keer zijn geciteerd. Hij wordt regelmatig uitgenodigd als keynote spreker, voor lezingen en bijscholingen.
